Mevzuat & Süreç

Kentsel Dönüşüm Karot Numunesi — 6306 Sayılı Yasa Süreci

· · 4 dk okuma · 785 kelime · BçK Karot Teknik Ekibi
Farklı çaplarda elmas uçlu karot kovanları ve silindirik beton numunesi (temsili) Temsili görsel

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanlar yasası kapsamında riskli yapı tespit süreci, karot numunesinin rolü, lisanslı kurum kavramı ve hak sahibi yükümlülükleri.

Paylaş: WhatsApp X (Twitter) LinkedIn E-posta

"Kentsel dönüşüm karot numunesi" araması yapanlar genelde 6306 sayılı kanun kapsamında riskli yapı tespiti yaptırmak isteyen daire/bina sahipleridir. Bu süreçte karot numunesi temel veridir ama tek başına yeterli değildir; lisanslı kurumlar, statik mühendis raporu ve resmi başvuru zinciri vardır. Bu rehberde süreci, kimin neyi yaptığını ve karot numunesinin rolünü anlatıyoruz.

6306 Sayılı Kanun Nedir?

Tam adı: "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun" (16 Mayıs 2012, 6306 sayılı). Amaç: Afet riski taşıyan yapı stoğunun belirlenip dönüştürülmesini hukuki çerçeveye oturtmak.

Kanun üç ana mekanizma getirir:

  1. Riskli alan tespiti: Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen geniş alanlar.
  2. Riskli yapı tespiti: Bina bazında yapılan teknik tespit (bu yazının konusu).
  3. Rezerv yapı alanı: Dönüşüm sonrası yapım için ayrılan alanlar.

Riskli Yapı Tespitinde Karot Numunesinin Rolü

Riskli yapı tespiti, binanın deprem yönetmeliği (TBDY 2018) standartlarına göre yeterli dayanıma sahip olup olmadığının teknik analizidir. Bu analiz için iki temel veri seti gerekir:

Bu iki veri olmadan riskli yapı raporu yazılamaz; mahkemede de geçerli olmaz.

Lisanslı Kurum Kavramı

Riskli yapı tespiti yapabilen kurumlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslıdır. Lisans almak için kurumun yapı denetim firması olması, mühendis kadrosunun belirli kriterleri karşılaması gerekir.

Yani bir karotçu firma tek başına 6306 raporu yazamaz. Karot numunesi alımı bir lisanslı kurumun talimatı/koordinasyonu altında yapılmalıdır. BçK Karot açısından kapsam şöyledir:

  • Karotçu firma olarak numune alımı saha tarafında yapılır.
  • Başvuru, değerlendirme ve raporlama lisanslı kurum tarafından yapılır.
  • Bina sahibi, süreç hakkında doğrudan lisanslı kurumla iletişim kurar.

Tespit Süreci Adım Adım

1. Başvuru

Maliki olduğunuz binanın riskli yapı tespiti için lisanslı kuruma başvuru. Tapu, kimlik ve dilekçe gerekli.

2. Saha İncelemesi

Lisanslı kurum mühendisi binayı yerinde inceler; numune alınacak noktaları belirler.

3. Karot Numunesi Alımı (Saha Aşaması)

TS EN 12504-1 standardına göre 100 mm karot numuneleri alınır. Donatı taraması, toz emiş ve su soğutmalı çalışma tercih edilen yöntemlerdir.

4. Laboratuvar Testi

Numuneler laboratuvara teslim edilir; basınç testi (TS EN 12390-3) sonucu rapor olarak verilir. Rapor süresi laboratuvara göre değişir.

5. Statik Analiz

Lisanslı kurumun statik mühendisi, karot raporu + donatı bilgisi + bina geometrisi verilerini kullanarak deprem yönetmeliğine göre değerlendirme yapar.

6. Riskli Yapı Raporu

Bina yönetmelik kriterlerini karşılamıyorsa "Riskli Yapı" olarak raporlanır. Bu rapor Bakanlığa iletilir, tapu kaydına şerh düşürülür.

7. Karar ve Sonraki Adımlar

Hak sahipleri bilgilendirilir; itiraz hakkı, dönüşüm seçenekleri, kira yardımı gibi haklar süreç başında devreye girer.

Tahmini Süre ve Maliyet

  • Saha numune alımı: 1 gün
  • Laboratuvar testi: 7-10 iş günü
  • Statik analiz + rapor: 10-14 iş günü
  • Bakanlığa iletim ve tapu şerh: 15-30 gün
  • Toplam süre: Ortalama 6-8 hafta

Maliyet kalemleri lisanslı kurumun fiyat tarifesine bağlıdır; karot numunesi + laboratuvar + mühendis raporu paket halinde sunulur. Devlet 6306 kapsamında bazı işlemlere muafiyet/destek sağlar (kira yardımı, yıkım katkısı vb.).

Karot Numunesi Sonrası: Riskli mi Risksiz mi?

Sonuç iki şekilde olabilir:

  • Riskli yapı: Yıkım + yeniden yapım veya güçlendirme süreci başlar. Hak sahibi seçenekleri Çevre Şehircilik Müdürlüğü ile görüşülür.
  • Risksiz yapı: Tapu şerhi düşürülmez, herhangi bir zorunlu işlem yoktur. Ancak bina sahibi isterse güçlendirme yapabilir.

İtiraz Hakkı

Riskli yapı raporuna 15 gün içinde itiraz hakkı vardır. İtiraz teknik bir komisyon tarafından değerlendirilir; gerekirse yeniden numune ve analiz yapılabilir. İtiraz sürecinde başka bir lisanslı kurumun görevlendirilmesi mümkündür.

Büyükçekmece’de Kentsel Dönüşüm Pratikleri

Büyükçekmece, Avcılar ve Esenyurt aksındaki 1980-2000 dönemi yapı stoku, İstanbul’da 6306 kapsamında değerlendirme ihtiyacının sık görüldüğü stoklardandır. Genel bilgi olarak:

  • 1980 öncesi: Düşük beton sınıfları görülebilir; değerlendirme her bina için ayrıca yapılır.
  • 1980-1999: Orta beton sınıfları görülebilir; donatı detayları yetersizse riskli çıkabilir.
  • 1999 sonrası: Yapı denetim sistemi nedeniyle daha tutarlı sonuçlar beklenebilir; yine de her bina ayrıca değerlendirilir.

Göl kenarı bölgelerde (Celaliye, Kumburgaz, Güzelce) zemin etüdü de raporun parçası olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Direkt sizinle anlaşıp 6306 raporu alabilir miyim?

Hayır; rapor lisanslı kurum tarafından düzenlenir. Karotçu firma sahada numune alımını yapar, raporlama ve başvuru lisanslı kurumun sorumluluğundadır.

Karot numunesi alımı binayı zayıflatır mı?

Numune noktaları statik mühendisin belirlediği yerlerden seçildiğinde 100 mm’lik deliklerin yapısal etkisi sınırlı kalır; alınan delikler epoksi harçla geri doldurulur.

Bina boşaltılmadan numune alınabilir mi?

Evet. Numune alımı genelde kolon dipleri (zemin kat lobisi, otopark) tercih edilir; daire içinden alınması gerekirse mobilya/kaplama korumaya alınır, vakumlu toz emiş kullanılır. Aileler dairelerinde kalır.

Süreç ne kadar sürer?

Tipik 6-8 hafta. Acil durumlar için bazı kurumlarda hızlandırılmış süreç (4-5 hafta) mümkündür; ücretler farklılaşır.

Risksiz çıkarsa ne yaparım?

Tapu şerhi düşürülmez, herhangi bir yasal zorunluluk yoktur. İsterseniz daha sonraki herhangi bir tarihte yeniden başvurabilirsiniz; statik durum değişebilir.

Kentsel dönüşüm süreciniz için saha keşif ve karot numunesi koordinasyonu gerekiyorsa iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz. Yapı güçlendirme hizmetimizin tam kapsamı ayrı sayfada; Büyükçekmece dahil İstanbul’un 39 ilçesinde sahaya iniyoruz.

Bu yazıdaki konuda profesyonel destek mi arıyorsunuz?

Saha keşfi ücretsiz; kapsam netleşince yazılı fiyat teklifi verilir. Büyükçekmece merkezli olarak İstanbul’un 39 ilçesine hizmet veriyoruz.

0(538) 835 37 98 Ücretsiz Keşif İste WhatsApp
Yazıyı beğendiyseniz paylaşın: WhatsApp X LinkedIn
Yazıda Geçen Bölgeler

Bu yazıda anlatılan bölgelerde karotçu hizmeti