
Adalar Beton Kesme ve Karot: Yöntem Rehberi
Adalar'da yöntem seçimini yapının cinsi ve izin durumu belirler: betonarme bir tadilatta tesisat için karot, açıklık için duvar testeresi düşünülür; yığma ve tescilli yapılarda ise kırıcı çoğunlukla uygun değildir. Sit statüsü nedeniyle izin sorusu, yöntem sorusundan önce gelir.
Yığma, ahşap ve betonarme: üç yapı, üç tercih
Adalar'ın yapı stokunda geç Osmanlı dönemi köşkleri ve kagir konutlar ile sonradan yapılmış az katlı betonarme evler yan yana durur. Betonarmede karotun da testerenin de yeri vardır; kagir duvarda ise taş ve tuğla bağını gevşetmeyen, çevreye az yük bindiren yöntem öne çıkar. Ahşap taşıyıcılı yapıda ise beton delme işi zaten gündeme gelmez.
- Karot: yuvarlak ve kontrollü delik; yığma duvarda kenar kopmasına karşı yavaş ilerleme gerekir
- Duvar testeresi: kapı ve pencere açıklığında düz hat verir, ray ve su desteği ister
- Kırıcı: sarsıntı yaydığı için yığma ve eski yapıda genellikle son seçenektir
Ekipman deniz yoluyla gelince plan değişir
Adalar'a ulaşım yalnızca deniz yoluyla olduğundan malzeme ve ekipman iskeleden başlayan bir taşıma zincirine girer. Bu durum büyük gövdeli makineden çok, parçalara ayrılabilen karot ünitesini ve el tipi kesim donanımını mantıklı kılar. Büyükada ve Heybeliada'nın yamaç kesimlerindeki dar, eğimli yollar aynı sonucu pekiştirir.
Çam ormanı çevresinde yangın hassasiyeti de vardır; bu yüzden sıcak iş çıkaran araçlardan uzak durmak ve atık suyu toplamak planın parçası olmalıdır.
Yamaç yollarının eğimi, merdiven sayısı ve iskeleye uzaklık, günün hangi saatinde ve kaç kişiyle çalışılacağını da etkiler; bu bilgiler keşifte fotoğrafla birlikte not edilir.
Sit alanında karar sırası
İlçe doğal sit ve kentsel/tarihi sit statüleriyle korunur, Özel Çevre Koruma Bölgesi de ilan edilmiştir. Tescilli yapıda cephede delik açmak, klima ya da baca geçişi eklemek koruma kurulu ve bakanlık süreçlerine bağlıdır. Sıra şöyle işler: önce tescil durumu, sonra izin, en sonda yöntem.
Restorasyon veya güçlendirme projesi kapsamında betonarme elemandan numune alınacaksa proje ve kurul koşullarına uyulur; deneyi yetkili laboratuvar yapar.
Kıyı alanlarında ya da orman kenarındaki parsellerde ise ayrıca ilgili kurumun görüşü sorulmalıdır; iznin hangi kuruma ait olduğu yapının konumuna göre değişir.
Su mu, toz mu; bedeli ne belirler?
Sulu karot ucu soğutur ve tozu bastırır, fakat kagir duvar ile ahşap döşeme su almaya hassastır. Susuz karot küçük çaplı deliklerde su derdini ortadan kaldırır; karşılığında toz çıkar ve uç çabuk ısınır.
Bedeli delik çapı, adet, duvar kalınlığı, donatı varlığı ve ekipmanın iskeleden yapıya taşınma güçlüğü etkiler. Keşifte fotoğraf, ölçü ve tescil bilgisi istenir.
Sulu karotta çamurlu suyun toprağa ya da ahşap zemine karışmaması için kova ve emiş düzeni kurulur; bu düzen fiyat kalemleri arasında ayrıca düşünülür.
Adalar mahalleleri
- Burgazada
- Büyükada Maden
- Büyükada Nizam
- Heybeliada
- Kınalıada
Sık sorulan sorular
Adalar'da tescilli köşke klima deliği açılabilir mi?
Tescilli yapıda cephe müdahalesi izne bağlıdır; bu yüzden önce koruma kurulu ve belediye açısından durum netleştirilir. İzin çıkmadan delik açılmaz. İzin varsa karot, çevreye en az yük bindiren yöntem olarak değerlendirilir ve delik yeri cephe düzenini bozmayacak biçimde seçilir. Keşifte fotoğraf ve duvarın cinsi bilgisi, delik yeri ve çapı konusunda yol gösterir.
Ekipmanın ada içine taşınması iş planını etkiler mi?
Evet etkiler: ekipman deniz yoluyla gelir ve ada içinde motorlu araç kullanımı kısıtlıdır. Bu yüzden plan hafif, parçalı ekipmana göre kurulur. Keşifte yapının iskeleye uzaklığı, yol eğimi ve merdiven durumu not edilir; araç izinleri için ilgili kurumlara başvurmak gerekir.
Yığma duvarda karot açmak sakıncalı mı?
Yığma duvarda karot açılabilir, fakat taşıyıcı duvarda çap ve konum statik açıdan değerlendirilmelidir. Taş ve tuğla bağı gevşekse kenar kopması görülebilir; bu yüzden yavaş ve kontrollü delme gerekir. Taşıyıcı olup olmadığı belirsizse mühendis görüşü alınmadan delik açılmaz.